Мырадын гадымы гунбатар юрдунун бирине гочуп геленине салым вагыт гечмедигем болса, келлесинде коп пикирлер айлады. Тизден-тиз дил овренмек, чагалары билен европанын дашына айланмак ве чагалан эжеси билен курортлара гидип хер йыл дынч алмак, озуне лайык хунэр овренмекди.
Бу гунем шол пикирлер билен, шэхер меркезиндэки автобус дуралгасына нэдип етенини билмэн галды. Бир аз салымдан сон автобус гелди. Автобуса мунмекчи болуп якын барды-да оз янындан «Оймуз уч-дорт км.де, гел пыяда гидейин-ле» дийип, агшамара ойуне йонелди.
Гыш, гарын ичинде бир сагат товереги йорэнден сон говы гаранкы батансон ойлерине голайлады ве гапысында ятан бир гиден голам гошлара гозе илди, эмма она гаты бир унс берибермэн ое гирмекчи боланда, онун ой пикирини, аялынын газаплы сеси бозды.-« Хэ сен шу вагыта ченли этжегини эдип, горжегини горуп, горен билен ятып туруп, озуне хапа-хупа кеселлери ёкашдырып ене мен чагаларымын арасында яшап, бизем бир тукениксиз дерде ёлукдыржак болянмы?» дийип гыгырды. «Гирме ое, ана гошларыны дашарык зындык, гошларыны алда гум бол шу ерден!, дийип азымлы гыгырды». Мырат харай ислэп ики саны етишен гызларынын йузуне серетди, олан икисем, батлы сес билен «Гумун чек дийилдими-гумуни чек, дийишип какасынын устине азм урдылар».
Мырат бу ягдайы акылына сыгдырып билмэн даш чыкып, гарын устинде отырды. Алла жанларым бу нэме болдыгы-ка?, хэли ойден гидемде-де гул-ала гуллукди, бир салымын ичинде булара не дов чалдыка?, дийип, еринден турдыда, гапа йонелди. Гапыны какып аялындан, нэме боланыны билмек иследи. Аялы он онуне догтордан гелен хаты оклады.Ынха шу ерде орусчасам бар, ока! Кор болмасан!, дийди.
Хатда «Сизин машгаланызын саглыгыны овренмек учин алынан гандан, дине Мырадын ганындан ”Yokanch” кесели тапылды, галаныныз сагат», дийип язылан язгыны окады.
Аялы она газап билен, эгер хэзир озунде гум болмасан!, полис чагырып жэхеннеме уградарын, бу ери сана оз юрдун дэл,аяллан хукугы бэрде берк гораляр дийди. Ана гошларынам алда гумуни чек дийди. Мырат аялына бакып-бу нэме болдугы, эгер мен нэсаг болсам, сиз- мени ёла зынжакмыдыныз?, дийип сорады. Аялам она гарап «Бар хайсы аял билен ятып, бу кесели тапан болсан, гитде шонданам сора, эгер ене гапыны какып бимаза этсен, полис чагырып сен гумуни чекерис», дийип азм урды.
Мырат гарын устинде дагап ятан гошларындан, гаранкын ичинде элине иленини алды-да якынракда яшаян бир достынын ойуне йонелди.
Мырат шэхер меркезинден 20-25 км. Узакда болан бир кичижик обадан жай тапып, оз гара гуни билен яшады. Еке озуне ич гысгынч, агырам болса, она доз гелди.
Бир нэче вагыт геченден сон, догторлар, он ганыны гайтадан алдылар. Она ганын арассалыгыны, онки хатынам ялныш языланлыгыны айытдылар. Ол кесел аялынын ганындан тапылыпдыр. Аялына болса оз юртларында чагасыны кесип аланларында, гуюлан ганын усти билен гечирилиппдир, дийип догторлар тарапындан белленипдир.
Бир гун аялы, оны шэхер меркезиндэки кафелерин бирине чагырып, сен ое гелибермели, ол хат ялныш язылыпдыр дийди. Мырат аялына бакып ин сонкы гиже ойден ковулышыны ве он айдан созлерини гайталап йузуне басды. Эмма, янбермез аялы «Сен ялан айдян, мен олар ялы зады айдамок, сен озунден тапян» дийип она хайкырды.
Мырат болса еринден туруп, айнадан дашары бакып «Гара кейик-кейик болмаз, сынса конул сейик болмаз», инди шу дурмушымыз билен болуберели, ыза гайтмага ийним аланок, дийди.
Чары Ата Малмо
